Қоғамдық қатынастар


Қоғамдық қатынастар
Қоғамдық қатынастар (лат. socialis relationus - общественные отношения) - субъектілер арасында әлеуметтік өзара әрекеттестікте пайда болатын және сол субъектілер тұтастық ретінде кіретін қоғамды сипаттайтын әр түрлі байланыстар. Бұл қоғамның аса маңызды ерекше белгісі және сонымен бірге қоғамды жүйе жасайды, индивидтерді және олардың бытыраңқы іс-әрекеттерін іштей және бөлшектенген болса да бір тұтастыққа біріктіреді. Әлеуметтік өзара іс-әрекеттің субъектілері сонымен бірге берілген қоғамдық қатынастардың иеленушілері де болады.
«Қоғамдық қатынастар» ұғымы марксизм философиясында дәйекті (последовательно) зерттелді. Ол қоғамдық өндіріс, базис пен қондырғы, әлеуметтік таптар, әлеуметтік антагонизмдер, әлеуметтік жаттану, әлеуметтік фетишизм және т.с.с. проблемалармен байланысты қарастырылды. Қазіргі жағдайда марксизмге альтернативті әлеуметтік теориялар да бар екендігін ұмытпау керек: әлеуметтік нормалар (Э. Дюркгейм), әлеуметтік формалар және әлеуметтік дистанция (Г.Зиммель), әлеуметтік іс-әрекет (М. Вебер), әлеуметтік стратификация және әлеуметтік динамика (П. Сорокин), әлеуметтік іс-әрекет және әлеуметтік роль (Дж. Г. Мид) және т.б. Бұларды қоғамдық қатынастар теориясын белгілі бір деңгейде нақтылау және дамыту деп те қарастыруға болады.
Қоғамдық қатынастарды олардың жүзеге асырылу сферасына сәйкес жіктеуге болады:
- әлеуметтік қауымдастықтар деңгейінде: таптық, ұлттық, топтық, отбасылық қоғамдық қатынастар;
- топтардың белгілі бір қызметпен айналысу деңгейінде: өндірістік, оқу, театрлық т.б.
- топтағы адамдар арасындағы өзара әрекеттестік деңгейде: түлғааралық.

Философиялық терминдердің сөздігі. - Павлодар: ПМПИ. . 2011.

Смотреть что такое "Қоғамдық қатынастар" в других словарях:

  • Қоғамдық өмірдің негізгі сфералары — қоғам құрылымының басты салалары, облыстары немесе өрістері. Адамдар өмір сүретін социум (қоғам) белгілі бір жүйе құрайды элементтерден, бөліктерден тұрады және олардың үйлесімді өзара әрекеттестігі сол қоғамның тұтастығын қамтамасыз етеді.… …   Философиялық терминдердің сөздігі

  • Әділдік — (әділеттілік) адамның қызметі, оның табиғи және ажыратылмайтын құқықтары мен міндеттері туралы көзқарастарға сәйкес келетін адами өзара қатынастардағы істердің дұрыс, тиісті болу идеясын білдіретін моральдық және құқықтық сананың түсінігі, ұғымы …   Философиялық терминдердің сөздігі

  • Футурология — (лат.futurum – болашақ + гр.logos – ілім) – кең мағынада адамзаттың болашағы туралы ілімдердің жиынтығы, тар мағынада әлеуметтік процестердің келешегін қамтитын білімдер саласы. Бұл терминді 1943ж.неміс ғалымы әлеуметтанушысы О.Флехтхейм қолданып …   Философиялық терминдердің сөздігі

  • Секуляризация — (лат.saecularis қауымдық, зайырлы) қоғамның әртүрлі сфераларын, қоғамдық және топтық сананы, әлеуметтік қатынастар мен институттарды дін ықпалынан босату процесі. Діннің ықпалын әлсірету оның қоғамдағы орнын өзгерту, атқаратын функцияларының… …   Философиялық терминдердің сөздігі


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.